|
Franciszek Józef Marian Fiszer - najjaskrawsza postać cyganerii warszawskiej i kręgów artystyczno-literackich końca XIX i pierwszej połowy XX wieku, filozof i erudyta. Powszechnie znany jako Franc Fiszer. Prawdopodobnie największy z polskich nierobów i obiboków. Jak sam o sobie mówił - nie zhańbił się nigdy żadną użyteczną pracą.
Urodził się 25 marca 1860 roku w majątku Ławy koło Ostrołęki w rodzinie Teresy Glinczanki i Józefa Fiszerów. Ojciec wywodził się ze spolonizowanej niemieckiej szlachty, matka należała do polskiego ziemiaństwa. Kiedy Franio przyszedł na świat Jego rodzice byli już po 40 roku życia i dość wcześnie został osierocony.
Franciszek pobierał naukę początkowo w Łomży, później w Warszawie, a następnie studiował filozofię w Lipsku, ale studiów nie skończył. W latach 80. XIX wieku Fiszer przeniósł się do Warszawy, gdzie stał się bywalcem najbardziej znanych wówczas warszawskich kawiarni, restauracji i kabaretów. Jego „domem” stały się warszawskie lokale i bardzo szybko przejadł i przepił wszystko, a jego majątek został zlicytowany za długi. Nie zmieniło jednak to stylu życia Franca, restauratorzy nadal chętnie go gościli, ponieważ był chodzącą reklamą ich lokali. Najczęściej był widziany w Udziałowej, Ziemiańskiej, IPS, Oazie, Astorii czy u Bliklego.
Z czasem został uznaną postacią życia towarzyskiego stolicy, był zaprzyjaźniony z większością najbardziej znanych polskich pisarzy, poetów, artystów i polityków. Wśród najbliższych przyjaciół Fiszera byli Bolesław Leśmian (prawdopodobnie to Franc Fiszer stworzył jego pseudonim artystyczny), Stefan Żeromski, Władysław Reymont, Antoni Słonimski, Julian Tuwim, Jan Lechoń, Zenon Przesmycki, Artur Rubinstein oraz Antoni Lange. W okresie międzywojennym Fiszer stał się najbardziej znaną postacią warszawskiej śmietanki towarzyskiej, żywą legendą, ozdobą balów i rautów. Podczas tych sponsorowanych biesiad raczył zebrane towarzystwo swoimi przemyśleniami filozoficznymi, egzystencjalnymi monologami i anegdotami zależnymi od jakości i wystawności posiłku. Z racji swojego ogromnego apetytu potrafił doprowadzić do ruiny mniej zamożnych literatów.
Pomimo, że Franc Fiszer sam nie wydał żadnej książki, wspomnienia o jego osobie pojawiły się w niemal każdym ze wspomnień polskich artystów okresu międzywojennego. Był jedyną osobą, która nie opublikowała żadnej pracy, a pojawiła się w „Polskim Słowniku Biograficznym” Stanisława Tatarkiewicza i „Philosophy in Poland; Dictionary of Writers” Leszka Kołakowskiego.
Zmarł 9 kwietnia 1937 roku w skrajnej nędzy z przejedzenia - kilka dni wcześniej podczas Wielkanocy próbował najeść się "na zapas". |